Η προώθηση λειτουργίας εργοστασίων καύσης των μη ανακυκλώσιμων αστικών απορριμμάτων προκαλεί ήδη ενστάσεις και τριβές από τους ΟΤΑ
Αντίθετος ο Δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού Χαράλαμπος Μπονάτσος, όπως και άλλοι Δήμαρχοι, στον εν λόγω κυβερνητικό σχεδιασμό
Ρεπορτάζ: Νίκος Γκαρόζης
Κατηγορηματικά αντίθετος στον κυβερνητικό σχεδιασμό, στο πλαίσιο της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων δηλώνει ο Δήμαρχος Φιλοθέης-Ψυχικού κύριος Χαράλαμπος Μπονάτσος. Η τοποθέτησή του αυτή έγινε στη συνεδρίαση της λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής, έπειτα από τη σχετική ερώτηση του δημοτικού συμβούλου της παράταξης «Ενεργοί Πολίτες Νέου Ψυχικού-Φιλοθέης-Ψυχικού» κυρίου Χρόνη Νακόπουλου.
Η διαφωνία του έγκειται τόσο στη λογική του εν λόγω σχεδίου, το οποίο προβλέπει την αντικατάσταση της ταφής των σύμμεικτων αστικών απορριμμάτων, που δεν ανακυκλώνονται, με την καύση τους σε μονάδες που θα ανήκουν και θα λειτουργούν αποκλειστικά από ιδιώτες εργολάβους, χωρίς καμία συμμετοχή των Δήμων, όσο και στην απουσία ελέγχου από τους ΟΤΑ σχετικά με την ποιότητα των αερίων που θα εκλύονται. Και που; Σε μια Αττική, όπου δεν υφίστανται εργοστάσια διαλογής στην πηγή και επεξεργασίας των σύμμεικτων απορριμμάτων, αν και έχει προβλεφθεί η λειτουργία τους εδώ και περισσότερο από δέκα χρόνια!
Όπως υπογράμμισε ο κύριος Μπονάτσος «το τέλος ταφής, το οποίο θα κριθεί ως προς τη συνταγματικότητα της επιβολής και εφαρμογής του από το ΣτΕ σύντομα, πρόκειται να αντικατασταθεί από το τέλος ταφής, δηλαδή από το τέλος ενεργειακής αξιοποίησης αστικών απορριμμάτων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, σύμφωνα με τον υπάρχοντα κυβερνητικό σχεδιασμό».
Και πρόσθεσε «οι Δήμοι δείχνουν να αποκλείονται από αυτή τη διαδικασία, καθώς θα ανατεθεί εξ ολοκλήρου σε ιδιώτες. Το εν λόγω σχέδιο προσωπικά το θεωρώ ως μη βιώσιμο», ενώ υποστήριξε με έμφαση πως «το κράτος πρέπει να δώσει στους Δήμους πόρους για προσωπικό και εξοπλισμό ώστε να έχουν ενεργή παρουσία και συμμετοχή στη διαδικασία της καύσης των απορριμμάτων. Είναι απαραίτητο οι δημότες να έχουν λόγο στην όλη διαδικασία, να γνωρίζουν ποιό θα είναι το όφελος που θα έχουν ως προς τη διαδικασία της διαχείρισης των απορριμμάτων από την επιλογή της καύσης τους». Τέλος ευχαρίστησε τον κύριο Νακόπουλο για το ερώτημα που υπέβαλε, χαρακτηρίζοντάς το ως «πολύ σοβαρό και κρίσιμο θέμα που μας αφορά όλους πέρα και πάνω από κομματικές αντιπαραθέσεις και σκοπιμότητες».
Για το συγκεκριμένο θέμα θα συνεδριάσει μέσα στις επόμενες ημέρες το Δ.Σ της ΚΕΔΕ, ενώ έχει δοθεί παράταση στη δημόσια διαβούλευση έως τις 17 Οκτωβρίου.
Τι προβλέπει ο κυβερνητικός σχεδιασμός
Αξίζει να σταθούμε στο τι περιέχει η λεγόμενη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως προς τον σχεδιασμό της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων από το 2030 και μετά, ώστε να μειωθούν δραστικά οι ποσότητες που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των χώρων υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) και να αυξηθούν εκείνες, που από την καύση τους θα παράγεται ηλεκτρική ενέργεια και ενέργεια για θέρμανση. Η συνολική διαχείριση των Απορριμματογενών Ενεργειακών Πρώτων Υλών (ΑΕΠΥ) θα αφορά αποκλειστικά την ολοκληρωμένη διαχείριση αυτών που καταλήγουν σε ΧΥΤΑ και ΧΥΤΥ για υγειονομική ταφή, αφού δεν ανακυκλώνονται ή δεν μπορούν να κομποστοποιηθούν με τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Υπολογίζεται ότι περίπου 1,5 εκατομμύριο τόνοι απορριμμάτων, θα περνούν από ειδική επεξεργασία και θα μετατρέπονται σε μία μορφή πέλετ, που θυμίζει ξύλο ή τύρφη και θα διακρίνονται σε δύο κατηγορίες καυσίμων, Solid Derived Fuel, υψηλότερης ποιότητας και Refuse Derived Fuel, χαμηλότερης ποιότητας (ως καύσιμο σε βαριές βιομηχανίες όπως η τσιμεντοβιομηχανία). Επίσης σχεδιάζεται να κατασκευαστούν 6 εργοστάσια καύσης πανελλαδικά, που θα εξυπηρετούν και τις 13 Περιφέρειες, με την Αττική να χωρίζεται στα δύο, το πρώτο στη Βοιωτία με ακτίνα αρμοδιότητας τη δυτική και βόρεια Αττική και το δεύτερο εντός της Αττικής, που θα εξυπηρετεί την υπόλοιπη Περιφέρεια καθώς και τις Κυκλάδες.
Η συνολική δυναμικότητα των 2 μονάδων καύσης υπολογίζεται πως θα κυμαίνεται από 320.000-400.000 τόνους ετησίως. Βέβαια το μέγα θέμα που ανακύπτει εδώ είναι πως στην Αττική δεν υφίστανται καν μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων με διαλογή στην «πηγή», όπως συμβαίνει εδώ και αρκετά χρόνια σε άλλες περιφέρειες της χώρας μας, όπως η Ήπειρος…Η παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια υπολογίζεται σε ένα εκατομμύριο γιγαβατώρες ετησίως, σε πρώτη φάση, ποσότητα που θα αντιστοιχεί στο 2% της συνολικώς παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνική κλίμακα, το 2030.
Το θέμα βέβαια είναι ποιοι θα κάνουν την αποκομιδή των απορριμμάτων προς καύση, με ποιους πόρους και προσωπικό και αν θα συμμετέχει και το προσωπικό στις υπηρεσίες καθαριότητας και ανακύκλωσης των ΟΤΑ στην όλη διαδικασία που σχεδιάζει η κυβέρνηση… Από ό,τι φαίνεται το κράτος «παραμερίζει» την τοπική αυτοδιοίκηση, επιδεικτικά, αφαιρώντας της μία ακόμη αρμοδιότητα αποφασιστικής συμμετοχής, καθώς σκοπεύει να αναθέσει τη λειτουργία αποκλειστικά σε ιδιώτες. Τα σχέδια για συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, γνωστά ως ΣΔΙΤ, «πάνε περίπατο» αφού οι Δήμου «παρακάμπονται». Ακούγονται πολλά στο παρασκήνιο αλλά και στο προσκήνιο για εκδήλωση ενδιαφέροντος από μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, όπως η «ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ» και η «ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ»…
Εύλογα είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν ως προς το κόστος της ενεργειακής αξιοποίησης των προς καύση απορριμμάτων. Γίνεται λόγος για ποσά της τάξης των 100-108 ευρώ ανά τόνο αστικών σύμμεικτων απορριμμάτων. Ποιος θα καταβάλλει αυτά τα ποσά, κατά πόσον θα επιβαρύνουν τους Δήμους και τους δημότες; Θα χρηματοδοτηθεί μέρος του κόστους από την κεντρική κυβέρνηση;
Ως προς τα υπολογιζόμενα έσοδα από την πώληση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται πως θα κυμανθεί γύρω στα 80 ευρώ ανά παραγόμενη μεγαβατώρα ενέργειας που θα πωλείται για ηλεκτροδότηση και ανάγκες θέρμανσης. Ποιοι θα τα καρπούνται αυτά, εφόσον δεν θα συμμετέχουν οι Δήμοι; Μόνον οι ιδιώτες επιχειρηματίες άραγε; Είναι ένα θέμα που απασχολεί και προβληματίζει σοβαρά πολλούς Δημάρχους και Δημοτικές Αρχές ανά την Ελλάδα, όπως είναι ευνόητο…
Εξ αντανακλάσεως προκύπτει και η ανάγκη ενίσχυσης και εκσυγχρονισμού των μονάδων διαλογής στην πηγή για τα ανακυκλώσιμα υλικά. Σήμερα, λειτουργούν συνολικά 44 κέντρα διαλογής, όλα με παλιά τεχνολογία και παρωχημένο εξοπλισμό που χρήζουν άμεσου μηχανολογικού και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.
Η προκήρυξη των διαγωνισμών για τις 6 μονάδες καύσης αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, αν και πολλοί είναι εκείνοι που προβλέπουν πως η όλη διαδικασία θα καθυστερήσει σημαντικά, αφενός λόγω έντονων κοινωνικών αντιδράσεων από τις τοπικές κοινωνίες, αφετέρου λόγω του υπολογιζόμενου πολιτικού κόστους. Θα μετατεθεί για μετά τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, εφόσον αυτές διεξαχθούν το 2027…, ίδωμεν.
H αναδημοσίευση του παραπάνω άρθρου ή μέρους του επιτρέπεται μόνο αν αναφέρεται ως πηγή το top-nea.gr με ενεργό σύνδεσμο στην εν λόγω καταχώρηση.
